معارف الهيه است و ظاهرا اسماعيل پيغمبر وعده خود را مقيد به يك ساعت و يك روز نكرده بود ، بلكه بطور مطلق گفته بود : من اينجا مىنشينم تا بيايى و براى اينكه خود را از نقض عهد پاك نگهدارد ، بوعده بدون مدت خود ملتزم شد تا در وعده خود دروغ نگفته و آنچه را كه خدا بر دلش افكنده و بر زبانش جارى ساخته بود ، حفظ كرده باشد . نظير اين جريان از رسول خدا ( ص ) نيز روايت شده كه روزى كنار مسجد الحرام ايستاده بود ، يكى از يارانش به او وعده داد : كه اينجا باش تا برگردم ، رسول خدا ( ص ) هم وعده داد كه منتظرت هستم تا برگردى ، آن مرد پى كار خود رفت و برنگشت و رسول خدا ( ص ) مدت سه روز در همانجا به انتظارش بود ، تا آنكه همان شخص از آنجا گذشت و ديد كه آن جناب هنوز به انتظار وى در آنجا نشسته ، تازه يادش آمد كه با او قرارى داشته و فراموش كرده ( تا آخر حديث ) . « 1 » و در كتاب خصائص سيد رضى از امير المؤمنين ( ع ) روايت آورده كه وقتى شنيد مردى ميگويد : ( انا للَّه و انا اليه راجعون ) ، فرمود : اى مرد ! اينكه مىگوييم : ( انا للَّه ) اقرارى است از ما به اينكه ملك خدائيم ، و اينكه مىگوييم : ( و انا اليه راجعون ) اقرارى است از ما به اينكه روزى هلاك خواهيم شد . « 2 » مؤلف : معناى اين حديث از بيان گذشته ما روشن مىگردد و اين حديث را كافى هم بطور مفصل آورده است . « 3 » و در كافى از اسحاق بن عمار از عبد اللَّه بن سنان از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه رسول خدا ( ص ) فرمود : خداى عز و جل مىفرمايد : ( من دنيا را در ميان بندگانم قرض نهادم ، هر كس از دنيا چيزى به من قرض دهد ، به هر يكى ده تا هفتصد برابر اجر مىدهم و كسى كه به من قرض ندهد و من خودم از او چيزى به زور بگيرم ، سه چيز در برابر به او مىدهم كه اگر يكى از آن سه چيز را به ملائكه‌ام ميدادم ، از من راضى ميشدند . آن گاه امام صادق فرمود : و اين سه چيز همان است كه آيه * ( ( الَّذِينَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قالُوا : إِنَّا لِلَّه ، وَإِنَّا إِلَيْه راجِعُونَ أُولئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَواتٌ مِنْ رَبِّهِمْ ، وَرَحْمَةٌ ، وَأُولئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ ) ) * ، به آن اشاره دارد ، اول صلوات است و دوم رحمت ، و سوم اهتداء ، سپس امام صادق فرمود : اين سه مزد مخصوص آنهايى است كه خدا چيزى را از آنان به زور گرفته باشد . « 4 » مؤلف : اين روايت بطرق ديگرى و با مضمونهايى قريب به هم روايت شده است . و در كتاب معانى الاخبار از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه فرمود : صلاة از ناحيه خدا

--> 1 - سنن ابى داود ج 4 ص 299 حديث 4996 2 - خصائص سيد رضى 3 - فروع كافى ج 3 ص 261 حديث 40 4 - اصول كافى ج 2 ص 92 حديث 21